Biobased isolatie | Wat is het?

Het aanbod aan isolatie groeit. We gebruiken steeds meer verschillende grondstoffen om isolatie te maken waarmee we woningen en gebouwen isoleren. Zo zijn er nu ook meer soorten biobased isolatie beschikbaar. Maar wat is biobased isolatie eigenlijk? De naam verklapt eigenlijk al wat het is: gemaakt van biologische materialen.

Toch is de term niet alles omvattend. Soms wordt isolatie gemaakt van gerecycled materiaal ook bestempeld als biobased isolatie. We kunnen de volgende soorten isolatie onderscheiden: 

• Gemaakt van hout en gewassen zoals hennep, vlas en gras. 
• Gemaakt van dierlijke producten zoals schapenwol. 
• Gemaakt van gerecyclede materialen zoals katoenen kleding en cellulose afkomstig uit krantenpapier. 

Men kiest vaak voor biobased isolatie vanwege het duurzame karakter. Het wordt namelijk gemaakt van hernieuwbare grondstoffen afkomstig uit de natuur. Daarnaast slaat het tijdens de groeifase CO₂ op.  

Wij geloven het meest in biobased isolatie op basis van hout en natuurlijke gewassen. Daarom bieden wij twee typen biobased isolatie aan. Op basis van hout en op basis van hennep.

Hennep isolatie
Isover Isogro Flex wordt gemaakt van hennepvezelplanten. De hennep wordt geteeld op Nederlandse bodem en slaat CO₂ op tijdens het groeiproces. Hennep groeit in tegenstelling tot hout, erg snel is een rotatiegewas. Daarnaast is het productieproces van hennepisolatie minder energie intensief dan van houtvezelisolatie.

Deze isolatieplaat is geschikt voor de binnenafbouw, renovatie en prefab houtskeletbouw. Het biedt goede thermische isolatie en akoestische eigenschappen. 

Bovendien zijn de hennep isolatieplaten vormvast en gemakkelijk te verwerken en aan te brengen. De optimale afmetingen zorgen voor zo min mogelijk snijverlies.

Houtvezel isolatie
Isover Isonat^® Flex wordt gemaakt van duurzaam en lokaal gewonnen resthoutsnippers afkomstig van houtzagerijen in de buurt van de productielocatie. Dit is naast een natuurlijk materiaal ook een restproduct. 

Deze isolatieplaat is verkrijgbaar in twee typen (40 en 55) en is geschikt voor de binnenafbouw, renovatie en prefab houtskeletbouw. Het biedt een goede thermische isolatie en akoestische eigenschappen. 

Bovendien is de verwerking van de houtvezelplaten nagenoeg gelijk aan de verwerking van glaswol platen. De platen hebben optimale afmetingen voor het snel aanbrengen van de isolatie, met zo min mogelijk snijverlies.

Allereerst is het goed om het verschil te kennen tussen de R_c-waarde en de R_d-waarde. 

• De R_c-waarde geeft aan wat de thermische isolatiewaarde is van de constructie.
• De R_d-waarde geeft de thermische isolatiewaarde aan van een product, zoals isolatie. 

De R_d-waarde van houtvezel isolatie is lager dan de thermische isolatiewaarde van glaswol isolatie. Daarmee verlaagt houtvezelisolatie de R_c-waarde van de constructie. Daarom wordt bij een gelijke dikte aan isolatie met biobased isolatiemateriaal een lagere R_c-waarde behaald. Om toch dezelfde isolatiewaarde te behalen, moet je dus dikker isoleren. Hierdoor is er meer materiaal nodig en het gaat ten kosten van beschikbare ruimte in een gebouw. 

De R_d-waarde van hennep isolatie is lager dan de thermische isolatiewaarde van glaswol isolatie. Daarom wordt bij een gelijke dikte aan isolatie met hennep isolatiemateriaal een lagere R_c-waarde van de constructie behaald. Om toch dezelfde isolatiewaarde te behalen, moet je dus dikker isoleren. Hierdoor is er meer materiaal nodig en het gaat ten kosten van beschikbare ruimte in een gebouw.

Het onderstaande overzicht maakt het verschil inzichtelijk op basis van R_d-waarde 3,5. Dit is de minimale isolatiewaarde voor het verkrijgen van een ISDE-subsidie.

Ten opzichte van minerale wol heeft houtvezel isolatie nog enkele veel gehoorde nadelen. 

• Lagere brandklasse 
  Isover houtvezel isolatie heeft brandklasse F en Isover hennep isolatie heeft brandklasse C. Glaswol en steenwol van Isover hebben daarentegen brandklasse A, de hoogste brandklasse en dus het meest brandveilig. In combinatie met Gyproc wandsystemen is de brandwerendheid van Isover houtvezel isolatie onderbouwd. Dit betekent dat de brandwerendheid van Gyproc wandsystemen met houtvezel isolatie identiek is aan Gyproc wandsystemen met glaswol isolatie. Dit geldt voor zowel 30 als 60 minuten brandwerendheid.
• Niet recyclebaar 
  Glaswol van Isover is herbruikbaar en keer op keer recyclebaar, zonder verlies van kwaliteit. In houtvezel en hennep isolatie zit een plastic binder verwerkt en is hierdoor niet recyclebaar. Hierdoor wordt houtvezel en hennep isolatie vaak verbrand of komt het op de afvalhoop terecht.
• Minder duurzaam 
  Houtvezel en hennep isolatie hebben een hogere schaduwprijs dan glaswol producten met dezelfde uitgangspunten, bijvoorbeeld R_d-waarde of dikte. Dit komt door energie intensievere productieprocessen. Bovendien zijn de materialen niet recyclebaar door de plastic binder in de isolatie. Vaak wordt bij houtvezel en hennep isolatie alleen naar de productiefase gekeken doordat het CO₂ opslaat. De hoeveelheid CO2 wat in het product is opgeslagen, mag worden afgetrokken van de hoeveelheid CO₂ die het kost om het product te maken. Daarom is het belangrijk dat we de gehele levensduur van een product bekijken, want uiteindelijk komt de biogene (CO₂) opslag weer vrij doordat het product niet recyclebaar is.

Om het verschil inzichtelijk te maken op duurzaamheid is het belangrijk om appels met appels te vergelijken. Dit kun je alleen doen door te kijken naar de gehele levensduur van een product. EPD's van Isover helpen je hierbij. 

Twee producten met dezelfde uitgangspunten voor de prefab houtskeletbouw zijn Isover Systemroll 700 en Isover Isonat^® Flex 55.

Deze fase geeft de volledige milieubelasting weer om het product te produceren. Dus van toelevering van grondstoffen tot en met het produceren van product. Bijvoorbeeld CO₂-uitstoot tijdens transport, energieverbruik bij productie. Wat ook wordt meegewogen is de toelevering van de grondstoffen, zoals aandeel gerecycled content. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,642 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: - € 0,025 

Bij Isover Isonat^® Flex 55 is de MKI lager doordat van de totale milieubelasting in deze fase de biogene opslag wordt afgetrokken. Dit heeft een positief resultaat op de MKI, waardoor de waarde negatief is.

Deze fase geeft de volledige milieubelasting weer om het geproduceerde product bij de klant te krijgen én te verwerken. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,053 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: € 0,287 

Bij Isover Systemroll 700 is de MKI lager doordat het product gecomprimeerd is. Dit betekent meer m² op één pallet en minder transportbewegingen. Bovendien wordt Isover Systemroll 700 in Etten-Leur gemaakt, dit in tegenstelling tot Isover Isonat^® Flex 55. Dit produceren we in de buurt van Mably, Frankrijk. Hierdoor is het transport langer en de milieubelasting hoger.

Deze fase geeft de volledige milieubelasting weer tijdens het gebruik van het product. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,000 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: € 0,000 

Doordat isolatie wordt gemonteerd en er tijdens de levensduur van het gebouw geen vernieuwing, vervanging of onderhoud is, heeft het geen impact op het milieu. Hierdoor is de schaduwprijs 0.

Deze fase geeft de volledige milieubelasting weer aan het einde van de levenscyclus van het gebouw. Dan wordt isolatie uit het gebouw gehaald (sloop), getransporteerd naar de eindbestemming en verwerkt. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,014 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: € 1,763 

Opvallend is het grote verschil tussen Isover Systemroll 700 en Isover Isonat^® Flex 55. Dit komt doordat de opgeslagen biogene opslag (uit fase A) vrij komt. Want Isonat^® Flex 55 is niet recyclebaar en wordt dus gestort of verbrand. Dit in tegenstelling tot Isover Systemroll 700, want dat is oneindig recyclebaar.

Deze fase geeft de volledige milieubelasting weer na einde levenscyclus van het product. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,046 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: - € 0,395 

Doordat Isonat^® Flex 55 niet recyclebaar is (zie fase C) en daardoor wordt gestort, maar voornamelijk wordt verbrand en hierbij energie vrijkomt, is er sprake van vermeden energieopwekking. Hierdoor is er minder fossiele brandstof nodig voor het opwekken van energie. Dit heeft een positief resultaat op de MKI, waardoor de waarde negatief is.

Dit is de totale milieubelasting gemeten over alle fases gedurende de hele levensduur van een product. 

• MKI Isover Systemroll 700: € 0,755 
• MKI Isover Isonat^® Flex 55: € 1,630 

Per fase liggen de MKI’s van de twee type isolatie vaak flink uit elkaar. Zodra je focust op slechts één fase, kijk je dus niet naar het totaal plaatje. En uiteindelijk is dit wel wat we moeten doen, want alleen dan weet je wat de totale belasting is van een product op het milieu.